Ngày 15 tháng 1 năm 2015: ngày franc Thụy Sĩ làm rung chuyển Forex

Mức sàn được thiết lập năm 2011 khi SNB coi franc bị định giá quá cao và gây rủi ro giảm phát. Đó là chính sách tiền tệ, không phải cam kết giá cho giao dịch tư nhân.

Khi euro yếu và chính sách phân kỳ, việc bảo vệ 1,20 đòi hỏi hấp thụ áp lực lớn hơn. Sau khi chính sách kết thúc, biến động quá khứ không mô tả phút tiếp theo.

Mức sàn 1,20 là chính sách tiền tệ, không phải quyền bán tại giá đó dành cho mọi nhà giao dịch. Ngân hàng trung ương Thụy Sĩ không cam kết có thanh khoản liên tục, báo trước hay bồi thường khi thay đổi chính sách.

Đầu năm 2015 euro đã yếu đi và kỳ vọng ECB mua thêm tài sản tăng lên. Để giữ mức sàn 1,20, ngân hàng trung ương Thụy Sĩ có thể phải can thiệp ngày càng lớn; sự ổn định có chi phí.

Tỷ giá tham chiếu ngày của ECB tập trung gần 1,20 trong nhiều năm. Biến động thấp là thật, nhưng dựa vào chính sách có thể hủy bỏ. Nó không chứng minh rủi ro đã biến mất.

Ngày 15/1/2015, Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ bỏ ngưỡng 1,20 franc cho mỗi euro và đồng thời hạ lãi suất đối với khoản tiền gửi liên quan xuống −0,75%. Hai công cụ làm hai việc khác nhau: ngân hàng chấm dứt việc bảo vệ một mức tỷ giá cụ thể, rồi dùng lãi suất để hạn chế sức tăng của franc. Chuỗi giá từng ổn định vì được bảo vệ không phải một lời cam kết rằng sàn giá sẽ tồn tại mãi. Khi nhiều vị thế cùng đặt lệnh dừng lỗ sát ngưỡng, việc bỏ ngưỡng có thể khiến họ tìm đối ứng vào đúng lúc thanh khoản giảm.

Lệnh dừng lỗ thông thường chỉ kích hoạt yêu cầu giao dịch; nó không tạo ra người mua. Khi thiếu thanh khoản, giá khớp tiếp theo có thể cách hàng nghìn điểm và mỗi nhà môi giới ghi nhận mức đáy khác nhau.

Với đòn bẩy 100:1, €1.000 có thể giữ €100.000. Chuyển động 0,15 CHF tương đương khoảng 15.000 CHF lỗ trước phí.

Forex không có một sổ lệnh duy nhất. Mỗi môi giới nhận giá từ nhà cung cấp khác nhau và dùng bộ lọc riêng. Vì vậy, hai biểu đồ trong ngày có thể ghi mức đáy khác nhau mà không nhất thiết một mức là giả.

Vị thế EUR/CHF 100.000 euro với 1.000 euro ký quỹ thay đổi khoảng 1.000 franc khi tỷ giá dịch 0,01, chưa tính chi phí. Giá đi từ gần 1,20 về 1,00 có thể tạo lỗ gấp nhiều lần số tiền đã nộp.

Khi khoản khách hàng còn nợ vượt số dư tài khoản, phần chênh lệch trở thành khoản phải thu của môi giới. Hàng nghìn khoản phải thu cùng lúc không phải tiền mặt để duy trì vốn doanh nghiệp.

Dữ liệu tham chiếu hằng ngày của ECB cho thấy đồng franc được định giá lại mạnh và tác động còn kéo dài, nhưng không thể ghi lại từng báo giá có thể khớp trong những phút hỗn loạn nhất. Lệnh dừng lỗ thông thường chỉ kích hoạt yêu cầu giao dịch; khi bên mua hoặc bán rút khỏi thị trường, mức giá thực hiện có thể khác xa mức kích hoạt. Muốn tính thiệt hại một tài khoản phải biết quy mô vị thế, mức ký quỹ, giá khớp thực tế và điều khoản của bên môi giới. Forex giao ngay không có một sổ lệnh chung, nên đáy trong biểu đồ của các nhà cung cấp khác nhau không nhất thiết trùng nhau.

Cú sốc thúc đẩy xem lại đòn bẩy và số dư âm. Năm 2018 ESMA áp dụng giới hạn đòn bẩy, đóng vị thế theo ký quỹ và bảo vệ số dư âm cho khách CFD bán lẻ EU.

Bảo vệ số dư âm không bảo đảm giá khớp dừng lỗ. Sản phẩm, pháp nhân, khu vực và phân loại khách hàng vẫn rất quan trọng.

Bảo vệ số dư âm có thể giới hạn tổng lỗ của khách hàng CFD cá nhân theo điều kiện áp dụng. Nó không bảo đảm giá khớp dừng lỗ và cũng không mặc nhiên dành điều kiện giống nhau cho khách hàng chuyên nghiệp.

Biện pháp châu Âu năm 2018 dành cho CFD cá nhân gồm giới hạn đòn bẩy, đóng vị thế theo ký quỹ và bảo vệ số dư âm theo tài khoản. Chúng không bồi thường hồi tố các khoản lỗ năm 2015.

Uy tín của ngân hàng trung ương không có nghĩa chính sách kéo dài mãi. Mức sàn tác động giá trong nhiều năm rồi bị rút lại khi tổ chức đánh giá lại chi phí.

Cơ chế bảo vệ khỏi số dư âm trong một số tài khoản CFD của khách hàng nhỏ lẻ giới hạn khoản nợ vượt quá tiền ký quỹ; nó không bảo đảm lệnh dừng lỗ khớp ở mức đã chọn và cũng không hoàn lại phần tiền ký quỹ đã mất. Điều kiện áp dụng tùy sản phẩm, quốc gia và việc khách hàng được xếp vào nhóm nhỏ lẻ hay chuyên nghiệp. Không thể lấy quy định bảo vệ xuất hiện về sau rồi giả định nó đã bao trùm mọi tài khoản trong biến cố năm 2015. Năng lực vốn của bên môi giới là một bài toán khác: nếu khách hàng không trả được số tiền âm, công ty vẫn có thể phải gánh rủi ro với nhà cung cấp thanh khoản hoặc bên cho vay. Vì thế khi đọc tin một nhà môi giới mất khả năng thanh toán, cần tách lỗ trên vị thế của khách hàng, khoản khách hàng còn nợ, chi phí phòng hộ của công ty và tài sản khách hàng được giữ tách biệt. Bốn con số ấy không thể thay thế nhau trong phép tính hậu quả.