Üç temel kavram
Kaldıraç
Pozisyon büyüklüğünün başlangıç teminatına oranı. 10× ile 1.000 dolar, 10.000 dolarlık pozisyonu destekler.
Başlangıç teminatı
Pozisyon açmak için gereken güvence; ücret veya garanti edilmiş azami zarar değildir.
Kalan özkaynak
Güvenceye gerçekleşmemiş kâr ve zararın eklenmiş hâli. Sürdürme teminatı, pozisyonu açık tutmak için gereken asgari tutardır.
Bir BTC pozisyonunda üç fiyat hareketi
BTC fiyatının 50.000 dolar olduğunu varsayın. 0,2 BTC alış pozisyonu 10.000 dolardır; 10× için basit başlangıç teminatı 10.000 ÷ 10 = 1.000 dolardır. Fiyattaki her %1 hareket, masraflardan önce sonucu 100 dolar değiştirir. Bu tarihi bir işlem değildir.
| BTC düşüşü | 10.000 dolarda zarar | 1.000 dolardan kalan |
|---|---|---|
| −%1 | −$100 | $900 |
| −%5 | −$500 | $500 |
| −%9,5 | −$950 | $50 |
Aynı 1.000 dolarla 2× seçerseniz pozisyon 2.000 dolar olur: %5 düşüş 100 dolar zarar, 900 dolar bakiye demektir. 10× ile aynı düşüşte zarar 500 dolar, bakiye 500 dolardır. Piyasa aynı hareketi yaptı; pozisyon büyüklüğü değişti.
Sıfırdan önce kapanış
“10× pozisyon tam %10 düşüşte likide olur” genellemesi yanlıştır. Asgari tamponu sabit 50 dolar kabul eden öğretici modelde 950 dolar zarar sonrası 50 dolar kalır; bu yaklaşık %9,5 düşüştür. 50 dolar gerçek bir borsa kuralı değildir. Gerçek eşik sürdürme teminatı düzeyine, referans fiyata, ücretlere, fonlamaya ve izole ya da ortak teminata bağlıdır.
Döviz CFD’sinde farklı kural
AB’deki bireysel döviz CFD müşterisi için örnek: ana döviz çiftinde 30.000 dolar pozisyon, 30:1 oranla 1.000 dolar teminat gerektirir. Hesapta yalnızca bu pozisyon ve 1.000 dolar varsa 500 dolar zarar özkaynağı 500 dolara indirir. ESMA’nın tanımladığı hesap bazlı kural, özkaynak gerekli asgari teminatın %50’sine geldiğinde bir veya birkaç pozisyonun kapatılmasını öngörür. Ülke ve müşteri statüsü önemlidir.
Gerçek olay: İsviçre, 2015
15 Ocak 2015’te İsviçre Merkez Bankası euro başına 1,20 frank tabanını kaldırdı. EUR/CHF piyasasında likidite aksadı; zarar durdurma emri tetik fiyatından çok farklı gerçekleşebildi. İsviçre frangına ilişkin araştırmamız gerçek olayı belgeliyor; yukarıdaki işlemler yalnızca örnektir.
İsviçre frangı şoku →İşlem öncesi dört kontrol
- 1Kaldıracı seçmeden olası zararı para biriminde hesaplayın.
- 2Sürdürme teminatını ve borsanın referans fiyatını kontrol edin.
- 3Teminatın izole mi ortak mı olduğunu ve masrafları öğrenin.
- 4Fiyat boşluğunu hesaba katın: standart zarar durdurma emri gerçekleşme fiyatını garanti etmez.
Kaynaklar ve diğer yazılar
Dış bağlantılar yalnızca birincil belgelere gider; hesaplar masraf ve kaymayı içermez.
Eğitim amaçlıdır. Kaldıraç teminatı hızla tüketebilir; işlem öncesinde sağlayıcı kurallarını inceleyin.